*ಎನ್‌ವಿಎಸ್೦೨ ವೈಫಲ್ಯದ ಬಳಿಕ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆ
*ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಸೇವೆಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಅಗತ್ಯ
ಬೆಂಗಳೂರು, ಅ.೨೯: ಭಾರತದ ಸ್ವದೇಶಿ ಉಪಗ್ರಹ ಆಧಾರಿತ ನಾವಿಗೇಷನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ‘ನಾವಿಕ್’ ಅನ್ನು ಪುನಶ್ಚೇತನಗೊಳಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ಇಸ್ರೋ) ಅ.೩೦ರಂದು ಎನ್‌ವಿಎಸ್೦೩ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲು ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸಿದೆ. ಜಿಎಸ್‌ಎಲ್‌ವಿಎಫ್೧೮ ರಾಕೆಟ್ ಮೂಲಕ ರಾತ್ರಿ ೧೧.೫೧ಕ್ಕೆ ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾದ ಸತೀಶ್ ಧವನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೇಂದ್ರದ ಎರಡನೇ ಉಡಾವಣಾ ವೇದಿಕೆಯಿಂದ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದ ಸ್ವದೇಶಿ ನಾವಿಗೇಷನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಗತ್ಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಉಡಾವಣೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಎನ್‌ವಿಎಸ್೦೩ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕಕ್ಷೆ ಸೇರಿ ಕಾರ್ಯಾರಂಭ ಮಾಡಿದರೆ ನಾವಿಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ನೆರವಾಗಲಿದೆ. ಆದರೆ, ಒಂದೇ ಉಡಾವಣೆಯಿಂದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಗೆ ಮರಳುವುದಿಲ್ಲ. ಮುಂದಿನ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಉಡಾವಣೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಯಶಸ್ವಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯೂ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಲಿದೆ.
೨,೨೫೦ ಕೆ.ಜಿ. ತೂಕದ ಉಪಗ್ರಹ
ಸುಮಾರು ೫೦ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಜಿಎಸ್‌ಎಲ್‌ವಿಎಫ್೧೮ ರಾಕೆಟ್ ಸುಮಾರು ೪೨೦ ಟನ್‌ಗಳ ಉಡಾವಣಾ ತೂಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲಕ ಸುಮಾರು ೨,೨೫೦ ಕೆ.ಜಿ. ತೂಕದ ಎನ್‌ವಿಎಸ್೦೩ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಭೂಸ್ಥಾಯೀ ವರ್ಗಾವಣೆ ಕಕ್ಷೆಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಕಕ್ಷೆಯ ಸಮೀಪದ ಬಿಂದು ಭೂಮಿಯಿಂದ ೧೭೦ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ದೂರದ ಬಿಂದು ೩೭,೦೨೩ ಕಿ.ಮೀ. ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರಲಿದೆ. ಕಕ್ಷೆಯ ಓರೆ ೨೦.೭೫ ಡಿಗ್ರಿ ಇರಲಿದೆ. ಆರಂಭಿಕ ಕಕ್ಷೆಗೆ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಅದು ನಿಗದಿತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಕಕ್ಷೆ ತಲುಪಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಕಕ್ಷೆ ಏರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕು.
ಜಿಎಸ್‌ಎಲ್‌ವಿಎಫ್೧೮ ಭಾರತದ ಜಿಯೋಸಿಂಕ್ರೋನಸ್ ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನ ಸರಣಿಯ ೨೦ನೇ ಹಾರಾಟವಾಗಿದೆ. ಎನ್‌ವಿಎಸ್ ೦೩ ಇಸ್ರೋದ ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ನಾವಿಗೇಷನ್ ಉಪಗ್ರಹ ಸರಣಿಯ ಮೂರನೇ ಉಪಗ್ರಹವಾಗಿದೆ.
ಏನಿದು ನಾವಿಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಭಾರತದ ಉಪಗ್ರಹ ಆಧಾರಿತ ನಾವಿಗೇಷನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ನಾವಿಗೇಷನ್ ಉಪಗ್ರಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಬಳಿಕ ಅದಕ್ಕೆ ‘ನಾವಿಗೇಷನ್ ವಿತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಕಾನ್‌ಸ್ಟೆಲೇಷನ್’ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.
ಅಮೆರಿಕದ ಜಿಪಿಎಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿದೇಶಿ ಉಪಗ್ರಹ ನಾವಿಗೇಷನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಭಾರತ ಈ ಸ್ವದೇಶಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. ದೇಶದ ಭೂಪ್ರದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಹಾಗೂ ಭಾರತದ ಗಡಿಗಳಾಚೆಗೆ ಸುಮಾರು ೧,೫೦೦ ಕಿ.ಮೀ. ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳನಿರ್ಧಾರ, ನಾವಿಗೇಷನ್ ಮತ್ತು ನಿಖರ ಸಮಯದ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಇದರ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
ಸ್ಥಳದ ನಿಖರ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯುವುದು, ಪ್ರಯಾಣದ ದಿಕ್ಕು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ನಿಖರ ಸಮಯದ ಮಾಹಿತಿ ಒದಗಿಸುವುದು ನಾವಿಕ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಗಳಾಗಿವೆ. ಇಂತಹ ಸೇವೆಗಳು ಸಾರಿಗೆ, ಸಮುದ್ರಯಾನ, ತುರ್ತು ಸೇವೆಗಳು, ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಾವಿಗೇಷನ್ ಸಾಧನಗಳು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ.
ರಕ್ಷಣಾ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಸ್ವದೇಶಿ ನಾವಿಗೇಷನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿರುವುದರಿಂದ ಸ್ಥಳನಿರ್ಧಾರ ಮತ್ತು ಸಮಯದ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಬಹುದು.
ಎಲ್೧ ಸಂಕೇತದ ಸೇರ್ಪಡೆ ವಿಶೇಷ
ಎನ್‌ವಿಎಸ್ ೦೩ ಉಪಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಪರಮಾಣು ಗಡಿಯಾರಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಸ್ರೋ ಪ್ರಕಾರ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸ್ವದೇಶಿ ಪರಮಾಣು ಗಡಿಯಾರದ ಜತೆಗೆ ಖರೀದಿಸಿದ ಇತರ ಗಡಿಯಾರಗಳೂ ಇರಲಿವೆ. ಉಪಗ್ರಹ ನಾವಿಗೇಷನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪರಮಾಣು ಗಡಿಯಾರಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ನಿಖರ ಸಮಯದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ಸಮಯದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿನ ಸಣ್ಣ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೂ ಸ್ಥಳನಿರ್ಧಾರದ ನಿಖರತೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಲ್ಲದು.
ಪ್ರಸ್ತುತ ನಾವಿಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್೫ ಮತ್ತು ಎಸ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಸಂಕೇತಗಳ ಜತೆಗೆ ಎಲ್೧ ಸಂಕೇತವನ್ನೂ ಎನ್‌ವಿಎಸ್೦೩ ಪರಿಚಯಿಸಲಿದೆ. ಇದು ಉಪಗ್ರಹದ ಪ್ರಮುಖ ತಾಂತ್ರಿಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಎಲ್೧ ಸಂಕೇತದ ಸೇರ್ಪಡೆಯಿಂದ ನಾವಿಕ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬಲ್ಲ ಸಾಧನಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹೆಚ್ಚುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ವಿವಿಧ ಬಳಕೆದಾರರ ಸಾಧನಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಸುಧಾರಿಸುವುದರಿಂದ ನಾಗರಿಕ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಉಪಯುಕ್ತತೆ ಹೆಚ್ಚಬಹುದು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ನಾವಿಕ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲು ಅವಕಾಶ ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದು.
ಆದರೆ, ಹೊಸ ಸಂಕೇತದ ಸೇರ್ಪಡೆಯೊಂದೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಎಲ್ಲ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದು, ಅವು ನಿಗದಿತ ಕಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಕೂಡ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ.
ಕನಿಷ್ಠ ನಾಲ್ಕು ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಅಗತ್ಯ
ನಾವಿಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸ್ವತಂತ್ರ ಸ್ಥಳನಿರ್ಧಾರ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸಲು ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ನಾಲ್ಕು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಅಗತ್ಯವಿವೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮೂರು ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಮಾತ್ರ ಸ್ಥಳನಿರ್ಧಾರ ಮತ್ತು ಸಮಯದ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿವೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಹಿಂದೆ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ತಿಳಿಸಿತ್ತು.
ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಜಿತೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಐಆರ್‌ಎನ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್೧ಎಫ್ ಉಪಗ್ರಹವು ತನ್ನ ೧೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಅವಧಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಐಆರ್‌ಎನ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್೧ಬಿ, ಐಆರ್‌ಎನ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್ ೧ಐ ಮತ್ತು ಎನ್‌ವಿಎಸ್೦೧ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಾವಿಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸ್ಥಳನಿರ್ಧಾರ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಸಮಯದ ಸೇವೆ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತ್ತು.
ಇದರಿಂದ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಷ್ಟೇ ಅವುಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಮುಖ್ಯ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಉಡಾವಣೆಗೊಂಡ ಉಪಗ್ರಹವೊಂದು ನಿಗದಿತ ಕಕ್ಷೆ ತಲುಪದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕರಣಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸದಿದ್ದರೆ, ಅದು ಉದ್ದೇಶಿತ ಸೇವೆ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.ನಾವಿಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಹಳೆಯದಾಗುತ್ತಿರುವ ಉಪಗ್ರಹಗಳು, ಪರಮಾಣು ಗಡಿಯಾರಗಳ ವೈಫಲ್ಯ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಸೇರಿಸುವಲ್ಲಿನ ಹಿನ್ನಡೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ.
ಅ. ೩೦ರಂದು ನಡೆಯಲಿರುವ ಎನ್‌ವಿಎಸ್೦೩ ಉಡಾವಣೆ ನಾವಿಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪುನಶ್ಚೇತನದತ್ತ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ. ವಿದೇಶಿ ನಾವಿಗೇಷನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಭಾರತದ ಗುರಿಗೆ ನಾವಿಕ್ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಎನ್‌ವಿಎಸ್೦೩ ಉಡಾವಣೆಯತ್ತ ದೇಶದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಗಮನ ನೆಟ್ಟಿದ್ದು, ಈ ಪ್ರಯತ್ನದ ಯಶಸ್ಸು ಮುಂದಿನ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಹೊಸ ವಿಶ್ವಾಸ ಮೂಡಿಸಲಿದೆ.
