ನವದೆಹಲಿ, ಅ. ೨೫- ದೇಶಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಸುಮಾರು ೨೮,೦೦೦ ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತದ ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆ ಮತ್ತು ‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್’ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಕ್ರಮ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಜಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ (ಇ.ಡಿ.) ವಕೀಲ ರಶೇಶ್ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ಅಲಿಯಾಸ್ ರಶೇಶ್ ಶಾನನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದೆ.
ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಇದುವರೆಗೆ ಬಂಧಿತರಾದವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಏಳಕ್ಕೆ ಏರಿದೆ.
ನಿನ್ನೆ ದೆಹಲಿಗೆ ತೆರಳಲು ಮುಂಬೈನ ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದ ಉಪಾಧ್ಯಾಯನನ್ನು ಪಣಜಿ ಘಟಕದ ಇ.ಡಿ.
ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ವಿಮಾನ ಹತ್ತುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದರು.ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆ (ಸಿಐಎಸ್‌ಎಫ್) ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅವರನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ನೆರವಾದರು. ಬಳಿಕ ಗೋವಾಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದು,ಹಣ ಅಕ್ರಮ ವರ್ಗಾವಣೆ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆ (ಪಿಎಂಎಲ್‌ಎ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುವ ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಹಾಜರುಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅ.೨೯ರವರೆಗೆ ಇ.ಡಿ. ವಶಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದೆ.
ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ಈ ವಂಚನೆ ಜಾಲದ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿದ್ದ ಎಂದು ಇ.ಡಿ. ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಪೊಲೀಸರು ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಖಾಸಗಿ ನಗದು ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳಾದ ‘ಅಂಗಡಿಗಳ’ ಮೂಲಕ ಸಂಬಂಧಿತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಲಂಚ ನೀಡಿ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ಅವರು ನೆರವಾಗಿದ್ದರು ಎಂಬುದು ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆರೋಪವಾಗಿದೆ.
ಅವರು ವಕೀಲರಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಈ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆರೋಪಿಗಳು ಅಥವಾ ಅವರ ಕಂಪನಿಗಳ ಪರವಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹಾಜರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ಯಾವುದೇ ಆರೋಪಿಗಳ ಪರವಾಗಿ ವಕಾಲತ್ ನಾಮವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಇ.ಡಿ. ಹೇಳಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಕಾನೂನು ವೃತ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಅವರಿಗಿದ್ದ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ವಹಿವಾಟುಗಳಲ್ಲಿ ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ತನಿಖೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಗೋವಾದ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್’ ವಂಚನೆಗೆ ಒಳಗಾದ ಪ್ರಕರಣದಿಂದ ಈ ತನಿಖೆ ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು. ೨೦೨೫ರ ಮೇ ೨೧ರಿಂದ ಜೂನ್ ೨ರ ನಡುವೆ ಸೈಬರ್ ವಂಚಕರು ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಂತೆ ನಟಿಸಿ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಬೆದರಿಸಿ, ವಿವಿಧ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ೨.೬೦ ಕೋಟಿ ವರ್ಗಾಯಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಈ ಸಂಬಂಧ ಗೋವಾ ಪೊಲೀಸರು ೨೦೨೫ರ ಜೂನ್ ೯ರಂದು ಎಫ್‌ಐಆರ್ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದರು.
ಮಹಿಳೆಯಿಂದ ಪಡೆದ ಹಣವನ್ನು ಸುಮಾರು ೪೦೦ ಮ್ಯೂಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಇ.ಡಿ. ತಿಳಿಸಿದೆ. ಸರಕು ವ್ಯಾಪಾರ, ಪ್ರಯಾಣ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸುವ ಕಂಪನಿಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಈ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗಿತ್ತು. ನಕಲಿ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮೂಲಕ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬ ಆರೋಪವೂ ಇದೆ.
ಈ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾದ ಹಣವನ್ನು ಬಳಿಕ ನಗದಾಗಿ ಹಿಂಪಡೆದು, ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಿಂದ ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದ ಹಣ ವಿನಿಮಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ವಿದೇಶಿ ಕರೆನ್ಸಿಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಆರೋಪಿಸಿದೆ.
ಇ.ಡಿ. ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ದೇಶದ ೨೦ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ೧೬೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಥಮ ಮಾಹಿತಿ ವರದಿಗಳು (ಎಫ್‌ಐಆರ್) ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ವಂಚನೆಗೆ ಒಳಗಾದವರಿಂದ ೩೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೂರುಗಳು ಬಂದಿವೆ. ಈ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವರದಿಯಾಗಿರುವ ನಷ್ಟ ೪೦೦ ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕವಾಗಿದೆ.
ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿರುವ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತ ಸುಮಾರು ೨೮,೦೦೦ ಕೋಟಿ ಆಗಿದ್ದು, ಸುಮಾರು ?೨,೯೦೦ ಕೋಟಿ ನಗದು ಠೇವಣಿಗಳೂ ನಡೆದಿವೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಬೃಹತ್ ವಹಿವಾಟಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಣದ ಮೂಲ, ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾರ್ಗ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಹಣ ಪಡೆದವರನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಇ.ಡಿ. ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಅವುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ಲಂಚ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೆನ್ನಲಾದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಯಾರು, ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ ‘ಅಂಗಡಿಯಾಗಳು’ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳು ಯಾರು ಎಂಬುದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು ತನಿಖೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ವಂಚನೆಯಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಹಣದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಹಾಗೂ ಹಣ ಅಕ್ರಮ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ಜಾಲವನ್ನು ಭೇದಿಸಲು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮುಂದಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್ ಎನ್ನುವುದು ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಿಗಳು ಪೊಲೀಸ್, ಸಿಬಿಐ, ಇ.ಡಿ. ಅಥವಾ ಇತರ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಂತೆ ನಟಿಸಿ, ಆಡಿಯೊ ಅಥವಾ ವಿಡಿಯೊ ಕರೆಗಳ ಮೂಲಕ ಜನರನ್ನು ಬೆದರಿಸುವ ವಂಚನಾ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಹಣ ಅಕ್ರಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ, ಬಂಧನದ ಭೀತಿ ಹುಟ್ಟಿಸಿ ಹಣ ವರ್ಗಾಯಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರುತ್ತಾರೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಕರೆಗಳು ಬಂದಾಗ ಹಣ ವರ್ಗಾಯಿಸದೆ, ತಕ್ಷಣವೇ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ಸಹಾಯವಾಣಿ ೧೯೩೦ ಅಥವಾ www.cybercrime.gov.in ಮೂಲಕ ದೂರು ದಾಖಲಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
