ಪಾವಗಡ, ಮೇ ೧೨- ಬರಪೀಡಿತ ತಾಲ್ಲೂಕು ಎಂಬ ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಹೊತ್ತ ಪಾವಗಡ ಪ್ರಸ್ತುತ ನೀರಿನ ಅಭಾವದ ತೀವ್ರತೆಗೆ ಸಿಲುಕಿದೆ. ಆಕಾಶ ನೋಡಿ ಕಾಯುವ ರೈತನಿಗೆ ಮಳೆಯಿಲ್ಲ, ನೆಲದಡಿ ನೀರೂ ಇಲ್ಲದಾಗಿದೆ. ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಿದ್ದ ಉತ್ತರ ಪಿನಾಕಿನಿ ನದಿ ಒಣಗಿ ಹೋಗಿದ್ದು, ನಂಬಿಕಸ್ಥ ಜಲ ಮೂಲವಾಗಿದ್ದ ನಾಗಲಮಡಿಕೆ ಜಲಾಶಯ ಮರು ಭೂಮಿಯಂತಾಗಿದೆ.
ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯ ನೀರು ಉತ್ತರ ಪಿನಾಕಿನಿ ಮೂಲಕ ಹರಿದು ಬಂದಾಗ ಮಾತ್ರ ನಾಗಲಮಡಿಕೆ ಡ್ಯಾಮ್ ತುಂಬುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀರು ಪಕ್ಕದ ಆಂಧ್ರದ ಪೇರೂರು ಡ್ಯಾಂಗೆ ಹರಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ನೈಸರ್ಗಿಕ-ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಪರ್ಕವೇ ಕಡಿದು ಹೋಗಿದೆ. ಕೆರೆ-ಕಟ್ಟೆಗಳು ಬಿರುಕು ಬಿಟ್ಟಿವೆ, ಹಸಿರು ಹೊದಿಕೆಯಾಗಬೇಕಿದ್ದ ಭೂಮಿ ಬರಡಾಗಿದೆ. ಕೃಷಿಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಜಾನುವಾರು ಮತ್ತು ರೈತರ ಜೀವನವೂ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದೆ.
ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹರಿವಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಕೃಷ್ಣೆಯ ನೀರು ಉತ್ತರ ಪಿನಾಕಿನಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಮೊದಲು ತುಂಬುವುದು ನಾಗಲಮಡಿಕೆ ಜಲಾಶಯ. ಅದು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರವೇ ಪೇರೂರು ಡ್ಯಾಮ್ಗೆ ನೀರು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ನಾಗಲಮಡಿಕೆ ತುಂಬದ ಹೊರತು ಪೇರೂರುಗೂ ನೀರು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯಗಳ ಗಡಿಭಾಗದ ರೈತರಿಗೆ ಇದು ಜೀವನಾಡಿಯಂತಿದೆ. ಆದರೆ ನೀರಿನ ಹರಿವು ನಿಂತು ಹೋದ ಕಾರಣ ಇಡೀ ನದಿ ಪಾತ್ರ ಈಗ ಬರಡು ಮೈದಾನದಂತಾಗಿದೆ ಎಂದು ರೈತರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಉತ್ತರ ಪಿನಾಕಿನಿಯಲ್ಲಿ ನೀರು ಹರಿದಾಗ ನಾಗಲಮಡಿಕೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಹತ್ತಾರು ಹಳ್ಳಿಗಳ ಬೋರ್ವೆಲ್ಗಳು ರೀಚಾರ್ಜ್ ಆಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಈಗ ನದಿ ಬತ್ತಿದ ಕಾರಣ ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟ ೧೨೦೦ ಅಡಿಗೂ ಕೆಳಗೆ ಕುಸಿದಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಪಾವಗಡದಂತಹ ಬರಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ರೈತರು ಕೈಚೆಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ಥಿತಿ ಬಂದಿದೆ.
ಕೃಷ್ಣೆಯ ನೀರನ್ನು ಉತ್ತರ ಪಿನಾಕಿನಿ ಮೂಲಕ ಹರಿಸಲು ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಶಾಸಕರು, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಮುಂದಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದು ಸ್ಥಳೀಯರ ಒತ್ತಾಯ. ನಾಗಲಮಡಿಕೆ ಡ್ಯಾಮ್ನಲ್ಲಿ ಹೂಳು ತುಂಬಿರುವುದರಿಂದ ಶೇಖರಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಹೂಳು ತೆರವುಗೊಳಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚು ನೀರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಪೇರೂರು ಡ್ಯಾಮ್ಗೆ ಸುಗಮವಾಗಿ ಹರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ನಾಗಲಮಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಪೇರೂರು ಡ್ಯಾಮ್ಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ನೀರು ನಿಂತರೆ ಮಾತ್ರ ಆಂಧ್ರದ ಭಾಗಕ್ಕೆ ನೀರು ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಇದು ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯಗಳ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ತಕ್ಷಣ ಕೃಷ್ಣೆಯ ನೀರನ್ನು ನದಿಗೆ ಹರಿಸುವ ಕೆಲಸ ಆಗಬೇಕು ಎಂದು ರೈತರು ಆಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕೃಷಿಯ ಜತೆಗೆ ಈ ಭಾಗದ ಹೈನುಗಾರಿಕೆಯೂ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದೆ. ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿಲ್ಲದೆ ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ಮೇವಿನ ಕೊರತೆ ತೀವ್ರವಾಗಿದೆ. ಬಡ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಸ್ಥಿತಿ ಬಂದಿದೆ.
ಗಡಿ ದಾಟಿ ಬರುವ ನೀರಿಗೆ ರಾಜಕೀಯದ ತಡೆ ಇರಬಾರದು. ಶಾಸಕ ಎಚ್.ವಿ. ವೆಂಕಟೇಶ್, ಆಂಧ್ರದ ಸಚಿವೆ ಸವಿತಮ್ಮ, ಸಂಸದ ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿ, ಶಾಸಕಿ ಪರಿಟಾಲ ಸುನೀತಾ ಅವರು ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿದರೆ ಒಣಗಿದ ಪಿನಾಕಿನಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಜೀವ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ಜನರು ನಂಬಿದ್ದಾರೆ.
ನದಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಳು ತುಂಬುವುದು, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹಳ್ಳ-ಕೊಳ್ಳಗಳ ಒತ್ತುವರಿ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅಂತರ್ಜಲ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. ನಾಗಲಮಡಿಕೆ ಕೇವಲ ಸಿಮೆಂಟ್ ಕಟ್ಟಡವಲ್ಲ, ಈ ಭಾಗದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರ ಬದುಕಿನ ಆಧಾರ. ಕೃಷ್ಣೆಯ ನೀರು ಮತ್ತೆ ಪಿನಾಕಿನಿ ಮೂಲಕ ಹರಿದು ಬಾರದಿದ್ದರೆ, ಪಾವಗಡದ ಕೃಷಿ ಇತಿಹಾಸ ಪಠ್ಯ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗುವ ಅಪಾಯವಿದೆ.
ಪಾವಗಡದ ಈ ಜಲಸಂಕಷ್ಟ ಈಗ ಒಂದು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ. ಇದು ಎರಡು ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಬದ್ಧತೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆ. ನಾಗಲಮಡಿಕೆ ಜಲಾಶಯ ಬರಿದಾಗಿರುವುದು ಈ ಭಾಗದ ರೈತರ ಬೆನ್ನೆಲುಬನ್ನೇ ಮುರಿದಿದೆ. ಕೃಷ್ಣೆಯ ನೀರು ಉತ್ತರ ಪಿನಾಕಿನಿ ಮೂಲಕ ಹರಿದು ನಾಗಲಮಡಿಕೆಯನ್ನು ತುಂಬಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಕೆಳಭಾಗದ ಪೇರೂರು ಡ್ಯಾಮ್ಗೂ ಜೀವ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯ.
ಹನಿ ನೀರಿಗಾಗಿ ಹಪಹಪಿಸುತ್ತಿರುವ ರೈತರು ಮತ್ತು ಸೊರಗುತ್ತಿರುವ ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ತಕ್ಷಣ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅಂತರರಾಜ್ಯ ಮಾತುಕತೆ ಮೂಲಕ ಕೃಷ್ಣೆಯ ನೀರನ್ನು ಹರಿಸುವುದು, ಕೆರೆಗಳ ಹೂಳು ತೆಗೆಯುವುದು, ಅಂತರ್ಜಲ ಮರುಪೂರಣಕ್ಕೆ ಶಾಶ್ವತ ಯೋಜನೆ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವುದು ಈಗಿನ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯ. ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಭರವಸೆ ನೀಡುವುದರ ಜತೆಗೆ ಈ ಜಲದಾರಿಯನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರದಿದ್ದರೆ, ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಭಾಗದ ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೇ ನಾಶವಾಗುವ ಭೀತಿ ಇದೆ.
